Türkiye’nin otomotiv geçmişi, yerli üretim hedefleri ve değişen ulaşım alışkanlıklarıyla şekillendi. Bazı projeler seri üretime ulaşamazken bazı modeller uzun yıllar boyunca yollarda kullanıldı. Devrim’den Togg’a kadar uzanan bu süreçte dikkat çeken 7 otomobil, ülkenin otomotiv tarihinde önemli bir yer edindi. Bahsi geçen modeller Webtekno tarafından derlenmiştir.
1. Devrim
1961 yılında Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in talimatıyla geliştirilen Devrim, Türk mühendislerince kısa sürede tamamlanan bir projeydi. Bu otomobil, 29 Ekim 1961’de Ankara’da Cumhuriyet Bayramı etkinliklerinde sergilendi ancak seri üretime geçiş yapamadı.
2. Anadol
Ford Otosan tarafından geliştirilen Anadol’un üretimi 1966 yılında başladı. Türkiye’nin seri üretime giren ilk yerli aracı olan bu modelden toplamda 93 bin 188 adet imal edildi. Cam elyafı takviyeli plastik gövdesi, Anadol’un belirgin özellikleri arasında yer alıyordu.
3. Anadol STC-16
Eralp Noyan’ın tasarladığı STC-16’nın ilk prototipi 1972 yılında hazırlandı ve üretimi 1973 ile 1975 yılları arasında gerçekleştirildi. Sportif tasarımı ve yüksek performans hedefiyle dikkat çeken modelin ralli versiyonları da yapıldı; ancak yüksek maliyeti, yakıt tüketimi ve sınırlı müşteri kitlesi nedeniyle geniş çapta başarıya ulaşamadı.
4. Murat 124
Bursa’daki Tofaş fabrikasında 1971 yılından itibaren üretilmeye başlayan Murat 124, Fiat 124 temel alınarak lisansla geliştirilmiştir. Dört kapılı tasarımıyla ailelerin tercih ettiği bu model, Hacı Murat adıyla da anıldı. Otomotiv üretim tecrübesinin yanı sıra yan sanayinin gelişmesine katkıda bulundu.
5. Renault 12 ve Toros
Renault 12, önden çekişli yapısıyla Türkiye’de üretilen araçlar arasında öne çıktı. Devam modeli olan Toros ise farklı yol koşullarına uyumu, bakım pratikliği ve dayanıklılığı sayesinde uzun yıllar kullanıldı. Her iki model de birçok kişinin aile yolculuklarına dair anılarında önemli bir yer edindi.
6. Tofaş Kuş Serisi
Şahin’in üretimine 1977’de başlanırken; Doğan ve Kartal’ın üretimi ise 1981’de gerçekleşti. Şahin ve Doğan sedan gövde tipleriyle ön plana çıkarken; Kartal station wagon olarak dikkat çekti. Uygun fiyatlı olmaları ve sanayi ustalarının bu araçları iyi tanıması, modellerin yaygınlaşmasına yardımcı oldu.
7. Togg T10X
Togg’un T10X prototipi Aralık 2019’da tanıtılırken, şirketin kuruluşu ise 2018 yılına dayanıyor. Gemlik’te inşa edilen teknoloji kampüsünün açılışı ise 29 Ekim 2022 tarihinde gerçekleştirildi; ilk teslimatlar ise 2023’te başladı. Tamamen elektrikle çalışan bu modelin fikri mülkiyet hakları Türkiye’ye aittir.
Devrim’den Togg’a kadar uzanan bu süreç, Türkiye’nin otomotiv sektöründeki üretim hedeflerini ve değişen teknolojik anlayışını yansıtan önemli modellerle şekillendirildi.
